IPA-KURUMSAL YAPILANMA
IPA Programı kapsamındaki mali yardımlardan faydalanabilmek için, faydalanıcı ülkenin gerekli idari yapıları oluşturması zorunludur. Bu idari yapıların ne olduğu ve bunların fonksiyonları, IPA Uygulama Tüzüğü'nde açıklanmaktadır. IPA Programı altında yer alan mali yardımları merkezi olmayan uygulama sistemi vasıtasıyla kullanan bir aday ülkenin, IPA Uygulama Tüzüğü'nde belirtilen idari birim ve otoriteleri kurması gerekir. Faydalanıcı ülke, bu birim ve otoriteler arasında uygun görevlerin dağılımını sağlar. Bu birim ve otoriteler kurulup işlemeye başladıktan sonra ise Avrupa Komisyonu, yardım fonları üzerindeki yönetim yetkisini faydalanıcı ülkeye verir. Söz konusu idari birim ve otoritelerin görev ve fonksiyonları aşağıda özetlenmiştir.
1)Ulusal IPA Koordinatörü (National IPA Coordinator / NIPAC)
2)Bölgesel Kalkınma ve İnsan Kaynaklarının Gelişimi Bileşenleri Sektörel Koordinatörü (Sectoral Coordinator)
3)Yetkili Akreditasyon Görevlisi (Competent Accrediting Officer / CAO)
4)Ulusal Yetkilendirme Görevlisi (National Authorising Officer / NAO)
5)Ulusal Fon (National Fund / NF)
6)Yönetim Otoriteleri (Operating Structures / OS)
7)Denetim Otoritesi (Audit Authority)
8)IPA İzleme Komitesi
9)Sektörel İzleme Komiteleri
1) Ulusal IPA Koordinatörü (National IPA Coordinator / NIPAC)
Ulusal IPA Koordinatörü; faydalanıcı ülke tarafından, ülkedeki hükümet veya kamu idaresinde görevli yüksek kademeli memurlar arasından atanır. IPA Programı kapsamında Avrupa Komisyonu ile yürütülen ilişkilerin genel sorumluluğunu üstlenir ve mali yardımların koordinasyonunu sağlar.
Ulusal IPA Koordinatörü'nün sorumluluk ve görevleri aşağıda sıralanmıştır:
- Avrupa Komisyonu ve faydalanıcı ülke arasında ortaklığı ve genel katılım süreci ve IPA Tüzüğü kapsamında, mali yardımın kullanımı esnasında, yakın bir bağ kurulmasını sağlar.
- IPA Tüzüğü kapsamındaki programların tutarlılığını ve koordinasyonunu sağlar.
- Geçiş dönemi yardımı ve kurumsal yapılandırma bileşeni için ulusal düzeyde yıllık programlama sağlar.
- Faydalanıcı ülkenin, hem Üye Ülkeler hem de diğer faydalanıcı ülkeler ile birlikte, ilgili sınır ötesi programlara, ayrıca, diğer Topluluk araçları kapsamında, uluslararası, bölgelerarası veya deniz havzası programlarına katılımının koordinasyonunu sağlar. Ulusal IPA koordinatörü, bu koordinasyona ilişkin görevleri bir sınır ötesi işbirliği koordinatörüne verebilir.
- Uygulama konusunda IPA yıllık ve nihai raporlarını hazırlar ve IPA İzleme Komitesi'nin incelemesinden sonra, bir nüshasının ulusal yetkilendirme görevlisine gönderilmek üzere, Avrupa Komisyonu'na sunar.
2) Bölgesel Kalkınma ve İnsan Kaynaklarının Gelişimi Bileşenleri Sektörel Koordinatörü (Sectoral Coordinator)
Stratejik koordinatör; faydalanıcı ülke tarafından, "III-Bölgesel Kalkınma" ve "IV-İnsan Kaynaklarının Gelişimi" bileşenlerinin koordinasyonunu sağlamak amacıyla görevlendirilir. Sektörel Koordinatör, bir kamu idari birimidir. Ulusal IPA Koordinatörü'nün sorumluluğu altında görev yapar. Söz konusu bileşenlerin uygulanmasına doğrudan katılımı yoktur.
Stratejik Koordinatörün sorumluluk ve görevleri aşağıda sıralanmıştır:
- Bölgesel kalkınma bileşeni ve insan kaynaklarının gelişimi bileşeni altında tahsis edilen mali yardımın koordinasyonunu sağlar.
- Stratejik Çerçeve Belgesini hazırlar.
- Sektörel stratejiler ve programlar arasında koordinasyonu sağlar.
3) Yetkili Akreditasyon Görevlisi (Competent Accrediting Officer / CAO)
Yetkili Akreditasyon Görevlisi; faydalanıcı ülke tarafından, ülkedeki hükümet veya kamu idaresinde görevli yüksek kademeli memurlar arasından atanır. Ulusal Yetkilendirme Görevlisinin ve Ulusal Fonun akreditasyonundan, izlenmesinden ve akreditasyonun askıya alınmasından veya geri alınmasından sorumludur.
4) Ulusal Yetkilendirme Görevlisi (National Authorising Officer / NAO)
Ulusal Yetkilendirme Görevlisi, faydalanıcı ülke tarafından, ülkedeki hükümet veya kamu idaresinde görevli yüksek kademeli memurlar arasından atanır.
Ulusal Fonun başkanı olarak Avrupa Birliği fonlarının mali yönetiminin genel sorumluluğunu üstlenir. İşlemlerin yasallığından ve düzenliliğinden sorumludur. IPA Programı kapsamındaki mali yönetim ve kontrol sistemlerinin etkili işlemesi, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi'nin sorumluluğu altındadır.
Ulusal yetkilendirme görevlisinin sorumluluk ve görevleri aşağıda sıralanmıştır:
- Avrupa Birliği mali yardım fonlarının uygulama birimlerine ve/veya nihai kullanıcılara transferinin genel sorumluluğunu ve işlemlerin hukuka ve usulüne uygun gerçekleştirilmesi sorumluluğunu üstlenir.
- Tasdik edilmiş harcama beyanını ve ödemeler belgesini hazırlayıp Avrupa Komisyonu'na sunar.
- Ulusal eş-finansman ile ilgili unsurların varlığını ve doğruluğunu onaylar.
- Her türlü belirlenen usulsüzlüğün sürat ile tanımlanmasını ve iletilmesini sağlar. Usulsüzlüklere ilişkin gerekli mali düzenlemeleri yapar.
- Yönetim Otoriteleri'nin akreditasyonundan, izlenmesinden ve akreditasyonun askıya alınmasından veya geri alınmasından sorumludur.
- IPA Programı kapsamında sağlanan mali yardımlara ilişkin yönetim sistemlerinin varlığını ve etkili işlemesini sağlar.
- Faydalanıcı ülke ile Avrupa Komisyonu arasındaki mali nitelikli bilgi alışverişinde temas noktasıdır.
- IPA fonlarının yönetimiyle ilgili iç kontrol sisteminin etkin ve etkili işlemesini sağlar.
- Yönetim ve kontrol sistemleri hakkında rapor hazırlar. Yönetim ve kontrol sistemlerinde önemli bir değişikliğin olması durumunda, Avrupa Komisyonu'nu durumdan haberdar eder ve bu haberin bir nüshasını yetki akreditasyon görevlisine gönderir.
- Denetim otoritesinin denetim raporlarındaki bulgularının sonuçlarını takip eder.
5) Ulusal Fon (National Fund / NF)
Ulusal Fon; faydalanıcı ülkede, merkezi yönetim bütçeleme sürecinde yetkili olan bir Bakanlık bünyesinde kurulan birimdir. Ulusal Fon, merkezi hazine olarak görev yapar ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisi'nin sorumluluğu altında, IPA Programı kapsamındaki yardımların mali yönetimini yürütür. Ulusal Fon; banka hesaplarının organizasyonundan, Avrupa Komisyonu'ndan fonların talep edilmesinden, Avrupa Komisyonu'ndan alınan fonların Yönetim Otoriteleri'ne veya nihai kullanıcılara transferinden ve Avrupa Komisyonu'na mali rapor vermeden sorumludur.
6) Yönetim Otoriteleri (Operating Structures / OS)
IPA Uygulama Tüzüğü'ne göre, herbir IPA Programı bileşeni altındaki mali yardımın yönetimine ve uygulanmasına yönelik bir Yönetim Otoritesi bulunmalıdır. Yönetim Otoritesi, faydalanıcı ülkenin kamu idaresi bünyesinde tek bir kurum olabileceği gibi, birkaç kurumun bir araya gelmesinden de oluşabilir. Yönetim Otoritesi; ilgili bileşenin Operasyonel Programı'nın, sağlam mali yönetim ilkelerine göre uygun bir şekilde yönetiminden ve uygulanmasından sorumludur.
Yönetim Otoritesi:
- Yıllık veya çok yıllı programları hazırlar.
- Programın uygulanma kalitesinin izlenmesi için gerekli olan belgeleri temin eder, programın uygulanmasını izler ve Sektörel İzleme Komitesi'nin çalışmalarına rehberlik ve liderlik yapar.
- Sektörel yıllık raporunu ve nihai uygulama raporlarını hazırlar. Sektörel İzleme Komitesi'nin incelemesinden sonra bu raporları, Avrupa Komisyonu'na, Ulusal IPA Koordinatörü'ne ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisi'ne gönderir.
- Yönetim Otoritesini oluşturan farklı kurumların iç denetimini sağlar.
- Raporlama ve bilgi sistemini kurar, korur ve günceller.
- Usulsüzlüklerin raporlanmasını sağlar.
- İhale, sözleşme ve ödeme süreçlerini düzenler.
- Harcamalar ile ilgili tüm süreçlere ve onaylara ilişkin bilgilerin, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi'ne ve Ulusal Fon'a iletilmesini sağlar.
7) Denetim Otoritesi (Audit Authority)
Faydalanıcı ülke tarafından, diğer tüm yönetim ve kontrol sistemlerindeki aktörlerden fonksiyonel olarak bağımsız bir Denetim Otoritesi oluşturulur. Denetim Otoritesi, yönetim ve kontrol sistemlerinin etkili ve sağlam işlemesini sağlamaktan sorumludur. Denetim Otoritesi, her yıl yıllık denetim çalışma planı hazırlar ve uygular. Yıllık çalışma planı, ilgili olduğu yıl başlamadan Ulusal Yetkilendirme Görevlisi'ne ve Avrupa Komisyonu'na sunulur. Denetim; faaliyet ve işlem örneklerinin denetimini ve prosedürlerin incelenmesini içerir. Ayrıca; yıllık denetim planı, yönetim ve kontrol sistemlerinin etkili işlemesine ve Avrupa Komisyonu'na sunulan muhasebe bilgilerinin güvenilirliğinin doğrulanmasına yönelik denetimleri de kapsar. Denetim Otoritesi, denetim faaliyetleri sonucunda, yıllık denetim faaliyet raporu hazırlayarak, Avrupa Komisyonu'na, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi'ne ve Yetkili Akreditasyon Görevlisi'ne iletir. Denetim Otoritesi, faaliyetlerini, uluslararası kabul edilmiş denetim standartlarına uygun olarak yürütür.
8) IPA İzleme Komitesi
Merkezi Olmayan Uygulama Sistemi'ne sahip faydalanıcı ülkeler, ilk finansman anlaşmasının yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde, bir IPA İzleme Komitesi oluşturur. Komite, IPA Programı bileşenlerinin uygulanmasında uyumu ve koordinasyonunu sağlar. IPA İzleme Komitesi, genel olarak bütün program ve faaliyetlerin uygulanmasında etkinliğin, kalitenin ve uyumun sağlanmasına ve çok yıllı indikatif planlama belgelerinde ve finansman anlaşmalarında yer alan hedeflere ulaşılmasına odaklanır. IPA İzleme Komitesi; Avrupa Komisyonu'na, Ulusal IPA Koordinatörü'ne ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisi'ne, farklı bileşenler altında uygulanan program ve faaliyetler arasında uyum ve koordinasyonu sağlamaya yönelik tedbir önerilerinde bulunabilir.
Ayrıca Komite, ilgili Sektörel İzleme Komitesi veya Komitelerine, program hedeflerinin başarılmasına ve ilgili IPA bileşeni veya programı altında sağlanan yardımların etkinliğinin artırılmasına yönelik, düzeltici önlem ve kararların alınması için önerilerde bulunabilir. IPA İzleme Komitesi; Avrupa Komisyonu temsilcilerinden, Ulusal IPA Koordinatörü'nden, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi'nden, Uygulama Birimlerinin temsilcilerinden ve Sektörel Koordinatör'den oluşur. Avrupa Komisyonu temsilcisi ve Ulusal IPA Koordinatörü, Komite toplantılarına eş-başkanlık yapar. Komite yılda en az bir (1) kez toplanır.
9) Sektörel İzleme Komiteleri
IPA Programı bileşenleri altında kurulan Sektörel İzleme Komiteleri, IPA İzleme Komitesi'ne yardım eder. Gerektiğinde sivil toplum temsilcileri de Sektörel İzleme Komiteleri'ne dahil edilebilir. Her bir Sektörel İzleme Komitesi, ilgili olduğu program ve faaliyetlerin uygulanmasının etkinliğine ve kalitesine; her bir bileşen için öngörülen özel hükümlere ve ilişkili sektörel ve/veya finansman anlaşmasına göre yapılandırılır. Sektörel İzleme Komitesi, Avrupa Komisyonu'na, Ulusal IPA Koordinatörü'ne ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisi'ne, program hedeflerinin başarılmasını ve yardımların etkinliğinin artırılmasını sağlamaya yönelik, düzeltici önlem ve kararlar için önerilerde bulunabilir. Sektörel İzleme Komiteleri, IPA İzleme Komitesi'ne rapor verir. Programların uygulanmasında kaydedilen ilerlemeler ve Denetim Otoritesi, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi veya Yetkili Akreditasyon Görevlisi tarafından ifade edilen, yönetim ve kontrol sistemlerinin işleyişine ilişkin değerlendirmeler hakkında IPA İzleme Komitesi'ne bilgi verir. |